neden ne demek?

Türkçe

isim
 
1 .    Bir olayı veya durumu gerektiren veya doğuran başka olay veya durum, sebep:
       "İzmir'in işgali faciası, özel nedenlerden, onu ayrıca ilgilendiriyor."- A. İlhan.  
2 .  zarf  Bir olayı doğuran başka bir olayı sormak için kullanılır; niçin:
       "Biz şarklılar neden ille her şeyi büyütüp efsaneleştiririz?"- H. Taner.  
3 .  isim, felsefe  Bir varlığı veya olayı etkileyen, oluşturan, doğuran şey, sebep, illet.


   

Atasözü, deyim ve birleşik fiiller

neden olmak

Birleşik Sözler

neden bilimi
neden sonra
neden tanrıcılık  

Türkçe

Felsefe Terimleri Sözlüğü

I. Gerçek neden (illet). 1. Bir olayın gerçek nedeni. Bir şeyi etkileyen, oluşturan, doğuran; -> etkinin bağlılaşık kavramı; gerçek etkilere ve değişmelere yol açan etkileme. ("A B nin nedenidir." dendiğinde, "A nın varoluşu B nin varoluşunun nedenidir." denmek istenir.) Eskiçağda ve Dekartçılarda bugünkünden daha geniş anlamda kullanılmıştır. Aristoteles nedeni dört ayrı anlamda kullanır: a.Biçimsel neden (causa formalis): Biçim veren neden. b. Özdeksel-içeriksel neden (causa materialis): Gerçekte bulunan özdeksel neden; özdeksel koşul; etkilemenin, temeli, değişmeyen özdeği; kendisinden bir şeyin oluştuğu şey. c. Etkileyici neden (causa efficiens): Başlangıçta bulunan edici, yapıcı, etkileyici neden. d. Ereksel neden (causa finalis): Bir son, erek güden neden. Günümüzde nedenin yalnızca bu son iki anlamı kalmıştır. Etkileyici neden, bir başka olayı doğuran, bir olayı ya da bir eylemi yaratan varlığı göstermek için; ereksel neden de, bir edimi gerçekleştirmek üzere güdülen ereği göstermek için kullanılır. 2. Bir özün, bir varlığın olanağının varlık koşulu olarak varlık nedeni, var olma nedeni (Lat. ratio essendiratio possibilitatis). Ancak burada olgusal olay henüz söz konusu değildir, böyle bir olay için gerçek neden (causa) olması zorunludur. 3-Hareket nedeni, kımıldatıcı neden, güdü (motif). İstemenin, eyleminin ruhsal nedeni. II. Mantıksal neden (sebep): 1. Kensisinden, başka bir yargının, başka bir önermenin, başka bir kavramın zorunlukla çıktığı yargı, önerme ya da kavram. Temel, dayanak, gerekçe. (Bağlılaşık kavramı: sonuç=consecutio.) 2. Doğrulayıcı neden, doğrulama, gerekçe: Bir şeyi haklı göstermek üzere öne sürülen kanıt. (Bu kanıt iyi olmayabilir de.) 3. Bilgi nedeni (ratio cognoscendi): Bir şeyin bilinmesini sağlayan neden. (Ör. Termometrenin yükselmesi ısı artışının saptanması için bilgi nedenidir; termometre ısının yükselmesinin gerçek nedenini açıklamaz, yalnızca onun bilinmesinin nedenidir.)

Türkçe

Güncel Türkçe Sözlük

a. 1. Bir olayı ve durumu gerektiren, doğuran başka olay veya durum, sebep: “İzmirin işgali faciası, özel nedenlerden, onu ayrıca ilgilendiriyor.” -A. İlhan. 2. zf. Bir olayı doğuran başka bir olayı sormak için kullanılan bir söz; niçin: “Biz şarklılar neden ille her şeyi büyütüp efsaneleştiririz?” -H. Taner. 3. fel. Bir varlığı veya olayı etkileyen, oluşturan, doğuran şey, sebep, illet.

Türkçe

Medeni Hukuk Terimleri Sözlüğü

sebeb, illet.

Türkçe

Toplumbilim Terimleri

Belli bir etki, bir devinim ya da değişime yol açan şey, bir olaya zorunlu olarak öngelen koşul.

Türkçe

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

Çünkü

Türkçe

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

Nereden?

Türkçe

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

Sebep

Türkçe

Yöntembilim Terimleri Sözlüğü

Olaylar arasındaki bağımlılık ya da birlikte değişme ilişkisinde bağımsız ve belirleyici konumda olan etken. bk. sonuç.

İngilizce

1. Why?/What for?/For what reason?/For what reason ...?/Why ...? 2. cause; reason. ––iyle because; because of, owing to: hastalık nedeniyle owing to ill health. ––le used as follows: bu nedenle for this reason, because of this. –– olmak /a/ to cause, be the cause of.

İngilizce

(ADV.)
why, what for?, causatively, whence, wherefore, wherefrom

İngilizce

(Conj.)
wherefrom, forwhy

İngilizce

(int.)
why

İngilizce

(N.)
reason, cause, occasion, ground, case, inducement, motive, point, rise, room, wherefore, seeds

İngilizce

cause, reason; why, what for

Almanca

r Grund; e Ursache, warum? wieso? weshalb?.

Almanca

Grund [der], Ursache [die], Veranlassung [die], Anlaß [der], Beweggrund [der], Motiv [das]; warum, weshalb, weswegen, wieso

Almanca

Grund; Ursache, warum? wieso? weshalb?

Fransızca

cause [la], pourquoi [le], sujet [le]

Fransızca

cause, facteur

Yunanca

γιατί;

Japonca

naze

Arnavutça

1. arësye
2. përse
neden geldiniz? - përse erdhët?
3. shkak
hastaligin nedeni arastiriliyor - po kërkehot shkaku i sëmundjes

Kazakça

ne sebepti

Kazakça

nege

Kazakça

nelikten

Kazakça

sebep