tutmak ne demek?

Türkçe

(-i durum ekiyle kullanılan fiil)
 
1 .    Elde bulundurmak, ele almak:
       "Kucağında kundaklı bir çocuk tutuyordu."- Ö. Seyfettin.  
2 .    Ele geçirmek, yakalamak:
       "Evvelâ bu terbiyesiz köpeği tuttu, bağladı."- Ö. Seyfettin.  
3 .    Avlamak:
       "Dalyan işletiyorum, tuttuğumuz balığı tekrar denize döküyoruz."- R. H. Karay.  
4 .    Anlamak, farkına varmak.  
5 .    Yanında bulundurmak, alıkoymak.  
6 .    Hürriyetinden mahrum edip bir yere kapamak, tevkif etmek:
       "Vahşîdir, hiçbir zaman onu kafeste tutmak mümkün değildir."- S. F. Abasıyanık.  
7 .    Kaplamak:
       "Tabanı otuz, otuz beş metre kadar tutan bir eşkenar üçgen biçimindedir."- T. Buğra.  
8 .    (kırağı, çiğ, kar için) Bir yüzeyde görünür durumda olmak, kalmak:
       "Şu yağan kar bir tutsun, seyreyle sen ertesi gün çocukları."- S. F. Abasıyanık.  
9 .    Denetimi ve yetkisi altına almak.  
10 .    Desteklemek, birinden yana çıkmak.  
11 .    Benimsemek, beğenmek:
       "Ama öylelerini de çevresinde kimse sevmemiş, tutmamıştır."- T. Buğra.  
12 .    Gereğini yapmak, yerine getirmek.  
13 .    Uygun gelmek, çelişmez olmak:
       "Bir talih eseri olarak ondan gelen cevap benim kendi bulduklarımı tuttu."- R. N. Güntekin.  
14 .    Hizmetine almak veya kiralamak:
       "Burada bir kat tuttum.Yazı geçireceğim."- P. Safa.  
15 .    (bir işe) Herhangi bir anlayışla girişmek.  
16 .    İçine girmek; girişmek, yapmak:
       "Askerden sonra ne iş tutacağını bilmemek kahrediyordu Yusuf'u."- S. F. Abasıyanık.  
17 .  halk ağzında  Kocası olmak.  
18 .    Dokunmak; etkisini göstermek.  
19 .    (beddua için) Etkisini göstermek, gerçekleşmek, yerine gelmek:
       "Avradın ilenci tutarsa senin iki gözün kör olacak."- M. Ş. Esendal.  
20 .    Ağrımak, sancımak, musallat olmak:
       "...poker oynanıyor.Yenilirse kızıyor. Başı tutuyor, komşu doktorun hizmetçisini çağırıp çenesini ovduruyor."- M. Ş. Esendal.  
21 .    Ulaşmak, varmak:
       "Hayvanlar, Bağdat caddesini tutmuş, çalakamçı ilerliyor."- S. M. Alus.  
22 .    Para toplamı...-e varmak.  
23 .    Uğramak.  
24 .    Herhangi bir durumda bulundurmak:
       "Seksen bir yaşında da olsa çalışmak insanı zinde tutuyor."- H. Taner.  
25 .    Var saymak, farz etmek:
       "Haydi tutalım babasının bir günahı vardı, çekti."- M. Ş. Esendal.  
26 .  (-i durum ekiyle kullanılan fiil, -e durum ekiyle kullanılan fiil)  Hedef olarak almak.  
27 .  (-i durum ekiyle kullanılan fiil, -e durum ekiyle kullanılan fiil)  Alacağa (veya vereceğe) saymak.  
28 .  (-i durum ekiyle kullanılan fiil, -e durum ekiyle kullanılan fiil)  Yaklaştırmak:
       "Biraz toz olsa mendilini burnuna tutar."- A. Ş. Hisar.  
29 .    Edinmek, peyda etmek.  
30 .    Kullanmak.  
31 .    Bağlamak:
       "Sütler kaymak tutar tutmaz ordayım."- B. S. Erdoğan.  
32 .    Başlamak.  
33 .  (nesne almayan fiil)  Beklenen sonucu vermek:
       "Toprağa atılan her tohum bir ümittir. Tohum ya tutar ya tutmaz. Ya yeşerir ya yeşermez."- Ş. Rado.  
34 .  (nesne almayan fiil)  İş görebilmek:
       "Eli ayağı tutsun, açlıktan ölmesin, yeterdi ona."- T. Buğra.  
35 .  (nesne almayan fiil)  Sürmek, zaman almak.  
36 .  (yardımcı fiil)  Kayıt, zabıt, not kelimelerine "etmek" anlamıyla yardımcı fiil olarak katılır.  
37 .  (nesne almayan fiil)  Yapışarak veya sokularak çıkmaz olmak.  
38 .    Giyinmesine yardım etmek:
       "Kucaklaşma sahanlıkta başlar ve ayakkabılarını çıkarıp karısının tuttuğu terliklerini giyene kadar Serdar'ın kolları boynunda kalır."- T. Buğra.  
39 .    Bir cümlede fiilden önce ve fiilin kipinde veya sıfat-fiil durumunda kullanıldığında o fiilin anlattığı işin çok beklenmediği, umulmadığı veya çok uygun düşmediği hâlde yapıldığını anlatır.  
40 .    Sunmak.  
41 .    İşgal etmek.  
42 .    İzlemek:
       "Tepeden inince Değirmendere'ye hâkim bir iz tutacaksınız."- R. H. Karay.  
43 .    Alıkoymak.  
44 .    Bırakmamak:
       "Baba sesini çıkarmadı, hatta öksürüğünü bile galiba tuttu."- P. Safa.  
45 .    Yönelmek:
       "Oyuncular ağır ağır soyunma odasının yolunu tuttular."- H. Taner.  
46 .    Kaplamak, sarmak, bürümek:
       "Hey başları duman tutmuş dağlar, hey!"- Halk türküsü.  
47 .    Asılmak, kuvvetlice sarılmak:
       "Üç kişi tutarlarmış da onu pencerenin önünden çekemezlermiş."- P. Safa.  
48 .    Bir kimsenin yerini almak:
       "Bak azizim, dedim, ben senin yerini tutamam."- Y. K. Karaosmanoğlu.  
49 .    (otobüs, vapur, uçak vb.için) Dokunmak, hasta etmek.  
50 .    Herhangi bir durumda kalmasını sağlamak.  
51 .    Bir yerde kalmasını sağlamak.  
52 .    (yemek için) Hafifçe yanmak.  
53 .    Bir sanat eseri geniş ilgi görmek.  
54 .    Biriktirmek, tasarruf etmek:
       "Sen metelik tutuyorsun gibi geliyor bana. Ay başına kadar bana ödünç versene."- M. Ş. Esendal.  
55 .    (askerlikte, bankacılıkta) Durdurmak, blokaj.  
56 .    Saymak:
       "Kadınların başında gördüğünüz bürümcükten, iç çamaşırlarından tutunuz da entarilik kaba pamuklulara kadar hepsi Osmanlı malı idi."- F. R. Atay.  
57 .   spor  Takım oyunlarında karşı takımdaki bir oyuncuyu yakından izlemek, gölgelemek, markaja almak.


   

Atasözü, deyim ve birleşik fiiller

aklından tutmak
...i tutmak
tut kelin perçeminden
tut ki
tuttuğu dal elinde kalmak
tuttuğunu koparmak
tutun (veya tutunuz)

Türkçe

Bilgisayar Terimleri Karşılıklar Kılavuzu

Türkçe

Bilgisayar Terimleri Karşılıklar Kılavuzu

bk. yakalamak

Türkçe

Divanü Lügatit-Türk

tutmak, yakalamak

Türkçe

Güncel Türkçe Sözlük

(-i) 1. Elde bulundurmak, ele almak: ?Kucağında kundaklı bir çocuk tutuyordu.? -Ö. Seyfettin. 2. Ele geçirmek, yakalamak: ?Evvela bu terbiyesiz köpeği tuttu, bağladı.? -Ö. Seyfettin. 3. Avlamak: ?Dalyan işletiyorum, tuttuğumuz balığı tekrar denize döküyoruz.? -R. H. Karay. 4. Yanında bulundurmak, alıkoymak: Siz gelinceye kadar çocuğu ben tutarım! 5. Hürriyetinden yoksun bırakıp bir yere kapamak, tevkif etmek: ?Vahşidir, hiçbir zaman onu kafeste tutmak mümkün değildir.? -S. F. Abasıyanık. 6. Kaplamak: ?Tabanı otuz, otuz beş metre kadar tutan bir eşkenar üçgen biçimindedir.? -T. Buğra. 7. Kırağı, çiğ veya kar bir yüzeyde görünür durumda olmak, kalmak: ?Şu yağan kar bir tutsun, seyreyle sen ertesi gün çocukları.? -S. F. Abasıyanık. 8. Denetimi ve yetkisi altına almak. 9. Desteklemek, birinden yana çıkmak. 10. Benimsemek, beğenmek: ?Ama öylelerini de çevresinde kimse sevmemiş, tutmamıştır.? -T. Buğra. 11. Gereğini yapmak, yerine getirmek: Verdiği sözü tutmuş, vaktinde gelmişti. 12. Uygun gelmek, çelişmez olmak: ?Bir talih eseri olarak ondan gelen cevap benim kendi bulduklarımı tuttu.? -R. N. Güntekin. 13. Kapatmak, sarmak. 14. Hizmetine almak veya kiralamak: ?Burada bir kat tuttum. Yazı geçireceğim.? -P. Safa. 15. Bir işe herhangi bir anlayışla girişmek: Yapıyı geniş tuttu. 16. Beddua, dua, ah vb. etkisini göstermek, gerçekleşmek, yerine gelmek, varmak: ?Avradın ilenci tutarsa senin iki gözün kör olacak.? -M. Ş. Esendal. 17. Ulaşmak, varmak: ?Hayvanlar, Bağdat Caddesini tutmuş, çalakamçı ilerliyor.? -S. M. Alus. 18. Para toplamı ...-e varmak, değeri olmak: Aldığım şeyler bin lira tuttu. 19. hlk. Uğramak: Vapur İzmiri tutmayacakmış. 20. Herhangi bir durumda bulundurmak: ?Seksen bir yaşında da olsa çalışmak insanı zinde tutuyor.? -H. Taner. 21. Varsaymak, farz etmek: ?Haydi tutalım babasının bir günahı vardı, çekti.? -M. Ş. Esendal. 22. (-i, -e) Hedef olarak almak: Taşa tutmak. 23. (-i, -e) Alacağa veya vereceğe saymak: On bin lirayı borcunuza tuttum. 24. (-i, -e) Yaklaştırmak: ?Biraz toz olsa mendilini burnuna tutar.? -A. Ş. Hisar. 25. Kullanmak: Yaşmak tutmak. Ustura tutmak. 26. Bağlamak: ?Sütler kaymak tutar tutmaz ordayım.? -B. S. Erdoğan. 27. (nsz) Beklenen sonucu vermek: ?Toprağa atılan her tohum bir ümittir. Tohum ya tutar ya tutmaz. Ya yeşerir ya yeşermez.? -Ş. Rado. 28. (nsz) İş görebilmek: ?Eli ayağı tutsun, açlıktan ölmesin, yeterdi ona.? -T. Buğra. 29. (nsz) Sürmek, zaman almak: Bu iş iki saat tuttu. 30. (nsz) Yapışarak veya sokularak çıkmaz olmak: Boya tutmadı. Çivi iyi tuttu. 31. Giyinmesine yardım etmek: ?Kucaklaşma sahanlıkta başlar ve ayakkabılarını çıkarıp karısının tuttuğu terliklerini giyene kadar Serdarın kolları boynunda kalır.? -T. Buğra. 32. Sunmak: Konuklara şeker tutmak. 33. İşgal etmek. 34. İzlemek: ?Tepeden inince Değirmendereye hâkim bir iz tutacaksınız.? -R. H. Karay. 35. Bırakmamak: ?Baba sesini çıkarmadı hatta öksürüğünü bile galiba tuttu.? -P. Safa. 36. Yönelmek: ?Oyuncular ağır ağır soyunma odasının yolunu tuttular.? -H. Taner. 37. Sarmak, bürümek: ?Hey başları duman tutmuş dağlar, hey!? -Halk türküsü. 38. Asılmak, kuvvetlice sarılmak: ?Üç kişi tutarlarmış da onu pencerenin önünden çekemezlermiş.? -P. Safa. 39. Bir kimsenin yerini almak: ?Bak azizim, dedim, ben senin yerini tutamam.? -Y. K. Karaosmanoğlu. 40. Otobüs, vapur, uçak vb. hasta etmek. 41. Herhangi bir durumda kalmasını sağlamak: Kapıyı açık tutmayın. 42. Bir yerde kalmasını sağlamak. 43. Bir sanat eseri geniş ilgi görmek: ?Eğer piyes tutar da alkışlanırsa bir yazara yakışacak bir kıyafet giymeliydim.? -C. Uçuk. 44. Biriktirmek, tasarruf etmek: ?Sen metelik tutuyorsun gibi geliyor bana. Ay başına kadar bana ödünç versene.? -M. Ş. Esendal. 45. Askerlikte, bankacılıkta durdurmak, blokaj. 46. Başlamak: ?Kadınların başında gördüğünüz bürümcükten, iç çamaşırlarından tutunuz da entarilik kaba pamuklulara kadar hepsi Osmanlı malı idi.? -F. R. Atay. 47. Bir şey düşünmek: Herkes aklından bir sayı tutsun. 48. sp. Takım oyunlarında karşı takımdaki bir oyuncuyu yakından izlemek, markaja almak.

Türkçe

Tarama Sözlüğü

bk. dutmak.

Türkçe

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

Yeni bir şeyi ilk kez kullanmak : Yeni aldığım tencereyi tuttum.

Türkçe

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

1.Çiftleşmek isteyen inek vb. hayvanları iple bağlayarak boğaya çekmek : İneği tutmaya götürdükse de tosun bulamadık. 2.Dişi hayvan gebe kalmak.

Türkçe

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

Nişan alınan yere değmek, vurmak : Tetiğe dokundum tutmadı.

Türkçe

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

( < ET tutmak) 1. Tutmak, kavramak. 2. Kiralamak. 3. Beklemek. 4. Seçmek, belirlemek // yol tutmak: derhâl yola çıkmak

Türkçe

Zanaat Terimleri Sözlüğü

bk. tutak (I)

İngilizce

1. /ı/ to hold; to take hold of; to grip; to grab. 2. /ı/ to hold back; to restrain. 3. /ı/ to hunt: kuş tutmak to hunt birds. 4. /ı/ to nab; to arrest (someone). 5. /ı/ mil. to capture, occupy (a position). 6. /ı/ to grasp, understand (that something is happening). 7. /ı/ to reach, come to, arrive at (a place); to make it to (a place). 8. /ı/ to detain (someone); to hold (someone) up. 9. /ı/ to look after, watch over (someone). 10. /ı, da/ to keep (someone, something) in (a place); to maintain (something) (at a certain level). 11. /ı/ (for something) to take up (so much space). 12. /ı/ (for writing) to cover (a place). 13. /ı/ (for fog, etc.) to cover, envelop (a place). 14. /ı/ (for a sound) to fill (a place). 15. /ı/ to reserve (a place). 16. /ı/ (for snow) to stick to; (for ice) to form in: Sokaklar buz tuttu. The streets have gotten icy. 17. /ı/ (for cloth) to show (a stain, dust, etc.). 18. /ı/ to patrol; to mount guard over or guard (a place); to man. 19. /ı/ to back, support. 20. /ı/ to approve of, like. 21. (for something) to be accepted, win general approval. 22. /ı/ to keep (one´s promise, one´s word). 23. /ı/ (for one thing) to accord with, be consistent with, jibe with, agree with. 24. /ı/ to rent, Brit. hire. 25. /ı/ to hire, take on, employ. 26. /ı/ to take up, embark on (a job). 27. /ı/ to have (a steady job). 28. /ı/ (for a man) to be married to. 29. /ı/ (for something) to make (someone) feel sick at his stomach; to give (someone) a headache. 30. (for someone´s curse) to be realized, come true, come to pass. 31. /ı/ to be seized with (the hiccups, fit of coughing, etc.): O sırada onu öyle bir gülme krizi tuttu ki odadan çıkmak zorunda kaldı. At that point she got the giggles so bad that she had to leave the room. 32. (for a pain, cough, etc.) to begin again; (for a condition) to crop up again: Of, gene sancım tuttu. Ouf! My pain´s started up again. Remzi´nin inatçılığı tuttu. Remzi´s stubborn streak is showing again. Pakize´nin babaları tutmuş galiba. Pakize appears to be having a nervous seizure. 33. (for someone) to get (malaria): Dursun´u sıtma tutmuş. I hear Dursun´s got malaria. 34. /ı/ to do (something) (in a certain way): Bu işi hızlı tutalım. Let´s get this job done quickly./Let´s do this job quickly. 35. /ı/ to make (something) (in a certain way): Bu binayı mümkün olduğu kadar geniş tutmak istiyoruz. We want to make this building as wide as possible. 36. /ı/ (for something) to total, come to a total of, come to, amount to, add up to. 37. /ı/ (for a place) to be open to, be exposed to, be unprotected from (the wind). 38. /ı/ to keep (something) (in a certain state): Odanı temiz tut! Keep your room clean! Başını dik tut! Hold your head up straight! 39. /ı, a/ to throw (something) at; to fire (something) at; to shower (something) upon: şehri topa tuttular. They mounted an artillery assault on the city. Gelini hediye yağmuruna tuttular. They showered the bride with gifts. 40. /ı, a/ to add (a sum) to (an amount owed). 41. /ı, a/ to hold (something) over, close to, near, or up to: O diayı ışığa tut. Hold that slide to the light. 42. /ı/ to gain (weight), put on (weight): Bu et tutmamış davarı satalım. Let´s sell these skinny cows. 43. /ı/ to use (a razor); to wear (a yashmak). 44. /ı/ (for milk) to form (cream): Süt kaymak tuttu. The milk´s creamed. 45. /ı/ (for an amount of time) to pass (while going from one place to another): ızmir´le Bodrum arası altı saat tutar. It takes six hours to drive from ızmir to Bodrum. 46. to take it into one´s head to, decide suddenly to, up and (do something): şimdi de Ankara´ya gideceği tuttu. Now he´s taken it into his head to go to Ankara. Sonunda tuttu bütün malını mülkünü şebnem´in üstüne yaptı. In the end he upped and made everything he owned over to şebnem. Arada sırada tutar bizi balık yemeye götürür. Every once in a while he´ll up and take us out to eat fish. 47. /ı, a/ to serve, offer (a guest) (something to eat or drink): şennur, kuzum, misafirimize şeker

İngilizce

(V.)
hold, hold up, get hold of, seize, catch, keep, take, favor, favour [Brit.], support, stick to, affect, abide by, add up to, bespeak, bind, book, charter, check, choke, choke back, choke down, choke off, claw hold of, cl

İngilizce

to hold; to stop, to detain; to catch, to seize; to keep; to cover, to take; to take up, to occupy; to hold with sth, to agree with, to approve of; to employ, to engage; to keep sb on; to hire, to rent; to make sick; to amount to, to total, to add up to;

Almanca

anfassen; ausmachen; belaufen; betragen; erfassen;
ergreifen; greifen; halten; zurückhalten

Almanca

greifen, ergreifen; packen, fassen; halten, festhalten, ansehen; stimmen, richtig sein; liegenbleiben.

Almanca

halten, anfassen, anhalten, anpacken, auffangen, aufhalten, besetzen, betragen, einfangen, einnehmen, einstellen, erfassen, ergreifen, erhaschen, erwischen, fangen, fassen, greifen, haschen, innehaben, jdn zu sich nehmen, packen, setzen, sich belaufen, ve

Almanca

greifen, ergreifen; packen, fassen; halten, festhalten, ansehen; stimmen, richtig sein; liegenbleiben

Fransızca

tenir, attraper, saisir, retenir, (yer\zaman) occuper, arrêter, soutenir, engager, mettre la main sur qn, aborder, appréhender, atteindre, intercepter, plaider, porter, prendre

Fransızca

prendre, tenir

Azerice

tutmaq

Lehçe

chwytać

Lehçe

łapać

Lehçe

złapać

Arnavutça

1. kap
2. mbaj

Kazakça

alw

Kazakça

qoldaw

Kazakça

qorğaw

Kazakça

saqtaw

Kazakça

tutw

Kazakça

ustaw

Kazakça

uyu