tarih ne demek?

Türkçe

isim (ta:rih) Arapça tarih
 
1 .    Bir olayın gününü, ayını ve yılını bildiren söz veya gün.  
2 .    Toplumları, milletleri, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan; bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu medeniyetleri, kendi iç sorunlarını inceleyen bilim:
       "Milletler tarihte fatihlerden fazla adillere bağlıdırlar."- F. R. Atay.
       "Tarihin bir tekerrür olduğu düsturunu da bu cümleler arasında görüyorum."- H. C. Yalçın.  
3 .    Evrensel tarihin herhangi bir bölümünü ele alan anlatı.  
4 .    Bir konuyu geçmişi ve gelişimi içinde inceleyen anlatı:
       "Sen bana bir ata yadigârısın, geçmişin tarihini saklayan kutsal bir tomarsın!"- R. H. Karay.  
5 .    Tarih kitabı.  
6 .    Tarih dersi:
       "Beş senedir tarih okuttuğum için birçok kitapları gözden geçirmeğe mecbur oldum."- Ö. Seyfettin.
       "Ertesi gün, tarih imtihanı vardı."- Y. Z. Ortaç.


   

Atasözü, deyim ve birleşik fiiller

tarih atmak (veya koymak)
tarih düşürmek
tarihe geçmek
tarihe karışmak

Birleşik Sözler

tarih öncesi
tarih yanılgısı
tarih yazarı
milâdî tarih
mücevher tarih      

Türkçe

Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü

Nesrin hikâyeleme türlerinden biri olup her türlü kaynaklardan faydalanarak, zaman içinde geçen olayları sebep ve sonuç bakımından birbirine bağlar (TARİHSEL, Tarihî, Historique; TARİHÇİ, Müverrih, Historien; RESMİ TARİHÇİ, Vakanüvis, Historiographe).

Türkçe

Eğitim Terimleri Sözlüğü

1. Ulusların geçmişte oluşturdukları kültür ürünlerini, yaptıkları savaşları, kurdukları siyasal ve ekonomik ilişkileri yöntemli bir biçimde inceleyen, geçmişe değgin olayları yer ve zaman göstererek gerçeğe uygun biçimde açıklayan bilim dalı. 2. Öğrencilere tarih bilincini kazandırmak, gerek kendi uluslarının gerek öteki ulusların tarih boyunca gösterdikleri ilerlemeler üzerinde bilgi edinmelerini sağlamak amacıyla ilk ve orta dereceli okullarda okutulan ders.

Türkçe

Felsefe Terimleri Sözlüğü

(Yun. historia < historein = bilmeye çalışmak, bilmek, anlatmak) 1. Olup biten şeyler olarak tarih: 1. (En geniş anlamında) Zaman içindeki değişmelerin tümü. (Bu anlamda yeryüzü tarihinden de sözedilir.) 2. İnsanın dünyasında olup bitenler, insanlığa ilişkin olay süreçleri. 3. Sonluluğu ve zamanlılığı; planlayarak, yaratarak, eyleyerek ve inanarak geleceğe yönelmişliği, aynı zamanda geçmişe olan bağıntısı içindeki insan varoluşunun kendine özgü bir boyutu. 4. (Dar anlamda): Geçmiş olan. a. Yitirilmiş olan, artık bulunmayan, b. Yinelenmeyen, bir kezlik olan. c. Olmakta olan, zamanın gidişi içinde ortaya çıkan durumlar, d. Geçmişte olmuş olan, ama aynı zamanda şimdi de bulunan. II. Bilgi ve bilim olarak tarih: Geçmişin incelenmesi. 1. Aktarılan gelenekler yoluyla yapılan araştırma. 2-Olayların anlatılması ya da belgelenmesi ile yapılan araştırma. 3. Tarih bilimi olarak: a. Eleştirerek (eleştirel yöntemle) araştıran; b. Betimleyen ve yorumlayan incelemeler.

Türkçe

Gökbilim Terimleri Sözlüğü

Bir olayın, bir gözlemin zamanını, gün, ay, yıl olarak belirten ifade.

Türkçe

Güncel Türkçe Sözlük

a. (ta:rih) 1. Bir olayın gününü, ayını ve yılını bildiren söz veya gün: 19 Mayıs 1919, Atatürkün Samsuna ayak bastığı tarihtir. O tarihte memleket karanlık günler yaşıyordu. 2. Toplumları, milletleri, kuruluşları etkileyen hareketlerden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan, bu olaylar arasındaki ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri, her milletin kurduğu medeniyetleri, kendi iç sorunlarını inceleyen bilim. 3. Bir konuyu geçmişi ve gelişimi içinde inceleyen anlatı: “Sen bana bir ata yadigârısın, geçmişin tarihini saklayan kutsal bir tomarsın!” -R. H. Karay. 4. Tarih kitabı: Cevdet Paşanın Osmanlı Tarihi. 5. Tarih dersi: “Ertesi gün, tarih imtihanı vardı.” -Y. Z. Ortaç.

Türkçe

Tarih Terimleri Sözlüğü

İnsanların, üyesi bulundukları toplumu etkileyen eylemlerinden doğan, olayları zaman ve yer göstererek anlatan; bu olaylar arasındaki nedense! ilişkileri, daha önceki ve sonraki olaylarla bağlantılarını, karşılıklı etkilenmeleri araştırıp gösteren bilim. 2. Bir olayın gününü, ayını ve yılını bildiren söz: 29 Ekim 1923, Türkiye Cumhuriyetinin kurulduğu tarihtir. 3-Tarih kitabı: Cevdet Paşanın Osmanlı Tarihi; Naima Tarihi.

Türkçe

Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü

< Ar. târih: tarih ; bk. ayrıca tevellüd || tareh

Türkçe

Yazın Terimleri Sözlüğü

1. Divan ozanlarının önem verdikleri geleneklerden biri de tarih düşürmektir. Doğum, ölüm, büyük yapı, önemli olaylar tarih düşürmek için bir fırsattı. Şöyle düşürülürdü: Arap abecesi Ebced denilen özel bir sıralanışa göre dizilmiş, her birine birden ona, on1dan yüze, yüzden bine kadar bir sayı değeri verilmiştir. Sözcük ya da dize, harflerle öyle örülür ki, sayı toplamaları istenen tarihi gösterir. Örnekler: Timur, 803 hicret yılında Sivası zaptediyor, yıkıp yakıyor. Bu olaya "harap (...)" tarihi düşürülmüştür. Türleri: a- tarih-i sade / Senin sinnin Süruri geldi kırka=1205 b- tarih-i mucem: Yalnız noktalı harfler hesap olunarak çıkan tarih. Buna"tarih-i mücevher" de denirdi. c- Yalnız noktasız harfleri hesap olunana da tarih-i mühmel ya da "sade" denirdi. / Tarih dizesindeki birkaç sayı eksiği varsa tamlanması ya da artığın çıkarılması gereği öncül dizede imlenir. 2. XIX. yüzyıla değin tarih bir yazın türü idi. Anlatımda güzelliği amaç edinilir, araya koşuklar, fıkralar sıkıştırılarak konu tatlandırıldı. Pozitivizm akımından sonra bilimsel olmağa yöneldi. / Daha önceleri tarihsel konuları: 1. Şehnameciler. 2. Vakanüvisler 3. Özel tarihçiler işlerlerdi.

Türkçe

Osmanlıca

İşe yaramaz diye bir kenara atılmış nesne

Türkçe

Osmanlıca

İşe yaramaz diye bir kenara atılmış nesne.

İngilizce

1. date: bugünün tarihi today´s date. 5 Nisan 1994 tarihinde on 5 April 1994. 2. history. 3. chronogram. –– atmak/koymak /a/ to date, write the date on. –– düşürmek /a/ to compose a chronogram to commemorate the date of (an event). ––e karışmak to become a thing of the past.

İngilizce

(N.)
date, history, annals

İngilizce

history; date

Almanca

Datum n

Almanca

e Geschichte; s Datum.

Almanca

Datum [das]; Geschichte [die], Historie [die]

Almanca

Geschichte; Datum

Fransızca

date [la]; quantième [le]; histoire [la]

Fransızca

date, histoire

Azerice

tarix

Flemenkçe

1.geschiedenis 2.datum

Lehçe

dzieje

Lehçe

historia

Yunanca

ημερομηνία, ιστορία

Japonca

rekishi

Arnavutça

1. datë
2. histori

Kazakça

merzim

Kazakça

mezgil

Kazakça

tarix

Kazakça

waqıt