kontrol ne demek?

Türkçe

isim Fransızca contrôle
 
1 .    Bir işin doğru ve usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını inceleme, denetim, denetleme.  
2 .    Bir şeyin gerçeğe ve aslına uygunluğuna bakma:
       "Duygululuk olsa olsa akılla bağdaştığı, aklın kontrolünde kaldığı ölçüde bir değer taşır."- N. Cumalı.  
3 .    Yoklama, arama.  
4 .    Denetçi, kontrolör.


   

Atasözü, deyim ve birleşik fiiller

kontrol altına almak
kontrol etmek  

Birleşik Sözler

kontrol kalemi
kontrol kulesi
kontrol saati  

Türkçe

Güncel Türkçe Sözlük

a. 1. Denetleme. 2. Bir şeyin gerçeğe ve aslına uygunluğuna bakma: “Duygululuk olsa olsa akılla bağdaştığı, aklın kontrolünde kaldığı ölçüde bir değer taşır.” -N. Cumalı. 3. Yoklama, arama: Gümrük kontrolü. 4. Denetçi, kontrolör.

Türkçe

Türkçede Batı Kökenli Kelimeler Sözlüğü

1.Bir işin doğru ve usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığını inceleme, denetim, denetleme: § “Kontrol sayesinde bu kuvvetin kendi fikirleri aleyhinde bir hareketinden çekinmiyorlardı.” -Ahmet Hamdi Tanpınar, Mahur Beste, 86. § “İşte mesleki heyetlerin bu nevi kontrolü, umum vatandaşların mütehassıslar tarafından uğrayabilecekleri zararlara mani olur.” -Ziya Gökalp, Türkçülüğün Esasları, 129. § “Bu da daha baştan yazarın kontrol altına alınması demeye gelir” -Adalet Ağaoğlu, Sen Türkiye’ninEn Güzel Kazasısın, 63. § “... bu sevincimin üstüne de hemen kontrolünü koydu.” -Peyami Safa, Bir Tereddüdün Romanı, 120. § “İkisinde de, önceden çizilmiş bir plandan kaçabilecek bütün heyecanları ve his kırıntılarını kontrol altında bulundurmak arzusu besbelli.” -Peyami Safa, Yalnızız, 141. § “... ona mukabil kontrol baş lostromonun elinde bulunacağından...” -Ahmet Midhat Efendi, Haydut Montari, 71. § “Bu valiyi yine Avrupalılardan müntehap ve İstanbulda münakit bir komisyonun kontrolü altında bulundurmak.” -Sami Paşazade Sezai, Bütün Eserleri III, 26. § “Başına buyruk, yaptığı işi beğenir, kontrol bilmez.” -Ahmet Rasim, Muharrir Bu Ya, 280. § “İçiyle dışı arasında tam bir kontrol kurmaya çalışarak bekledi.” Necip Fazıl Kısakürek, Aynadaki Yalan, 156. § “Doktor kontrolünde adım adım diyet…” -Elif Şafak, Mahrem, 22. § “Bu kez sesi daha kontrollü ve bir hesap sorucudan çok bir haberci tonundaydı.” -Buket Uzuner, Uzun Beyaz Bulut (Gelibolu), 52. § “Bir çocuğun kaskatı kontrollü ve bilgiç olması, çocukluğunun öldürülmüş olduğu konusunda endişe yaratabilir.” -Buket Uzuner, Şairler Şehri, 93. § “Bu şiirin bir ahenk ve müzikalite endişesi, güzellik telakkisi, bütünlük fikri, ilhamı kontrol altında tutan sıkı kaideleri, iç insanı verirken hamlelerini idare eden bir transandantali vardı...” -Cemil Meriç, Kırk Ambar, 84. § “FKF’nin kontrolünü kaybettik, üniversite gençliği aşırı sola gidiyor…” -Attila İlhan, Aydınlar Savaşı, 107. § “şimdiye kadar bakanlık her tercümeyi yerli yersiz bir başkasına kontrol ettirmekle mantıksız bir iş işlemiştir.” -Nurullah Ataç, Dergilerde Deneme, 141. 2. Bir şeyin gerçeğe ve aslına uygunluğuna bakma: § “... sıkı bir kontrole tabi tutulduktan sonra...” -Peyami Safa, Sosyalizm-Marksizm-Komünizm, 54. § “Pasaport kontrolü için kompartımanlara…” -Orhan Pamuk, Cevdet Bey ve Oğulları, 98. § “Ama, aklın kontrolü altında ve örgütlü olarak.” -Attila İlhan, Kurtlar Sofrası, 331. 3. Yoklama, arama: § “Akranlarıyla münasebetlerinde her zaman sıkı bir ahlak ve seviye kontrolüne tabi tutuldu.” -Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Bir Sürgün, 9. 4. Denetçi, kontrolör.

İngilizce

-lü 1. checking, inspecting. 2. inspector. –– altına almak /ı/ to get (a fire, an epidemic, inflation, etc.) under control. –– etmek /ı/ to check, inspect. –– grubu control group. –– kalemi 1. (screwdriver used as a) circuit-tester. 2. slang penis, *cock. –– kulesi (airport) control tower. –– noktası checkpoint.

İngilizce

(ADJ.)
pilot

İngilizce

(N.)
control, supervision, inspection, check, clutch, countenance, examination, governance, helm, rein, superintendence, wire, clutches

İngilizce

control, check; inspection; command; composure

Almanca

Kontrolle f, Prüfung f

Almanca

e Kontrolle, e Prüfung.

Almanca

Kontrolle [die], Prüfung [die], Regelung [die], Überprüfung [die], Überwachung [die], Beaufsichtigung [die]

Fransızca

contrôle [le]

Yunanca

(ο) έλεγχος

Arnavutça

kontroll

Kazakça

baqılaw

Kazakça

qadağalaw

Kazakça

tekseris

Kazakça

tekserw