idea ne demek?

Türkçe

isim, felsefe Fransızca idée
     Uzay ve zamanın ötesinde, öznenin dışında, kendiliğinden var olan, duyularla değil, yalnızca ruhen algılanabilen asıl gerçeklik, düşünce, fikir.

Türkçe

Felsefe Terimleri Sözlüğü

(Yun. idea < idein = görmek) : 1. (Platonda) Değişmez öz, şeylerin ilkörneği. Uzay ve zamanın ötesinde, öznenin dışında, kendiliğinden var olan; duyularla değil, yalnızca tinsel olarak -> anımsama yoluyla kavranabilen, duyularla yalnızca görüngüleri (gölgeleri) algılanabilen asıl gerçeklik. 2. (Aristoteleste) Görüngülerin değişkenliği içinde bir ve aynı olarak kavranan; tek tek nesnelerin özü olan şey. Nesnelerin biçimlendirici ilkesi (entelekhia) olan ideaların görüngüler dünyası dışında bir varlıkları yoktur, bunlar duyu dünyasının içinde yer alırlar. Aristoteleste idea, öz kavramı, tümel kavram anlamına da gelir. 3. (Augustinus ve Hıristiyan ortaçağında) Tanrının, dünya için örnek olacak yaratıcı düşüncesi. 4. (Stoada, adcılarda, yeniçağ Fransız ve İngiliz felsefesinde- Descartes, Locke, Hume, Berkeley-) Bilinç içeriği, tasarım, düşünce. 5. (Kantta) Deneyi aşan us kavramı; düzenleyici ilke olarak koşulsuz olan; gerçeklik dünyasında karşılığı olmayan, duyularda kendisine karşılık olan bir şeyin verilmediği zorunlu bir us kavramı: a. Bizi duyulur dünyanın üzerine çıkaran şey olarak, yüksek düşünce; erişilmesi gereken şey; b. Hiç bir zaman tam olarak gerçekleştirilemeyecek olan, hep yalnızca ülkü, yalnızca gereklilik, yalnızca erişilmesi istenen erek olarak kalan. 6-(Fichte, Schelling, Hegel ve Rankede) Tarihsel etken: a. İnsanda ancak bilinçle ortaya çıkan tinsel güç ve yönelim. Bu anlamda bir çağın, bir tarihsel olayın temel ilkesi, b. Belli bir tarihsel sürecin somut ereği, aynı zamanda görevi, c. (Hegelde) Eytişimsel süreç içinde kendini açan, din, sanat ve felsefede dile gelen düşünce. // -> Tarihsel özdekçilik, Hegelle karşıtlık içinde, ideayı ekonomik ilişkilere bağlı görür. Tarihin gidişini belirleyen düşünce değildir bu görüşe göre, tam tersine ideaları belirleyen alt yapıdır (Marx); oysa idealist tarih anlayışı, tarihsel olayların itici gücünü düşüncelerde arar (Ranke). 7. (Husserlde, Platonla bağlantı içinde) Öz görüsünde verilmiş olan salt öz.

Türkçe

Güncel Türkçe Sözlük

a. Düşünce: “İdea akılla algılananın en üst aşamasını yani kavramı tanımlar.” -A. Erhat.

Türkçe

Türkçede Batı Kökenli Kelimeler Sözlüğü

Düşünce: § “Yunancada idea görmek demekmiş, bir düşünceyi kavramak, onu kafanızın içinde görmektir, bu çevirmenlerin ikisi de Mr. Harbert Read’in düşüncesini, ileri sürdüğünü kafalarının içinde görmeye özenmemiştir.” -Nurullah Ataç, Dergilerde Deneme, 230.

İngilizce

see ide.

Almanca

Idee [die]

Fransızca

idée [la]

İngilizce

n. concept, thought; opinion, theory; intention, plan, goal; impression; vague supposition

Türkçe

(N.)
[i·de·a || aɪ'dɪə]
fikir, düşünce, görüş, kanı, amaç, plan, niyet

Türkçe

i. fikir, düşünce.

Türkçe

düsünce, fikir; tasari, plan, öneri; kani, görüs, kanaat

Türkçe

fikir

Türkçe

Mühendislik Terimleri

Fikir

Türkçe

amaç

Türkçe

düşünce

Türkçe

görüş

Türkçe

kanı

Türkçe

niyet

Türkçe

plan

Türkçe

s.f. düşünce, fikir.

Türkçe

fikir